Post

Visualizzazione dei post con l'etichetta ηθική

Σημεία σύγκλισης της σκέψης του Βιτγκενστάιν με την ορθόδοξη αποφατικότητα

Immagine
Η Μαρία Βενιέρη, στο πρόσφατο αφιέρωμα του περιοδικού Άνθρωπος με τίτλο « Λούντβιχ Βιτγκενστάιν : πίστη , θρησκεία και ηθική », το πρώτο στα ελληνικά με τη συγκεκριμένη θεματική, γράφει σχετικά με τις θεολογικές θέσεις του Αυστριακού αναλυτικού φιλοσόφου . Βλ. δημοσίευμα του Μιχάλη Πάγκαλου […] οι απόψεις του Βιτγκενστάιν για την αγάπη και την πίστη δείχνουν προς την κατεύθυνση της αποφατικής παράδοσης , που είναι χαρακτηριστική της Ορθοδοξίας. […] μπορούμε να επισημάνουμε κάποια αρχικά σημεία σύγκλισης της σκέψης του Βιτγκενστάιν με την ορθόδοξη αποφατικότητα . Κατ’ αρχάς, μια φιλοσοφία όπως η βιτγκενσταϊνική, που δίνει προτεραιότητα στην πράξη στο πλαίσιο μιας μορφής ζωής , είναι συμβατή με τις διδαχές της Ορθοδοξίας, που τονίζει την πράξη έναντι της θεωρίας. Η σύγκλιση όμως είναι εμφανής όταν για τον Βιτγκενστάιν η γνώση που εκφράζουν οι βασικές θρησκευτικές πεποιθήσεις δεν γίνεται κατανοητή μέσω της διάνοιας, αλλά βασίζεται στην εμπειρία της αγάπης που υπερβαίνει τον λόγο και...

Ἡ μεσότης καὶ τὰ γεγυμνασμένα αἰσθητήρια διὰ τὴν ἕξιν

Immagine
Ο καλός άνθρωπος, για τον  Αριστοτέλη ,   είναι εκείνος που μπορεί σε κάθε περίπτωση, σε κάθε συνθήκη, που είναι διαφορετική από τις προηγούμενες, να βρίσκεται στη μεσότητα σε όλες τις παραμέτρους (να αισθάνεται και να πράττει αυτό που πρέπει, όταν πρέπει, απέναντι σε αυτόν που πρέπει). Κάθε φορά που το κάνει αυτό, βρίσκεται σε μια μεσότητα∙ κάθε φορά που το κάνει αυτό, αποφεύγει και την υπερβολή αλλά και την έλλειψη . Με άλλα λόγια, καταφέρνει να βρει τον στόχο ( τελεολογία ). Στα  Ηθικά Νικομάχεια λέει ότι είναι ο καλός άνθρωπος εκείνος που, όπως ο τοξοβόλος , επιτυγχάνει τον στόχο του - δηλαδή το κέντρο. Ο στόχος είναι να πετύχει ακριβώς στο κέντρο. Κατά αντίστοιχο τρόπο και στην ηθική ο στόχος είναι η τελειότητα . Όλο αυτό είναι μια δεξιότητα , ένα σύνολο δεξιοτήτων, οι οποίες δουλεύονται στα πρώτα χρονιά της ζωής μας και οι οποίες μας ετοιμάζουν να πράξουμε στην κατάλληλη συνθήκη. Αυτό μοιάζει με μια τέχνη , πχ. με τον καλό τεχνίτη: Το κρεβάτι που φτιάχνει πρέπει ν...

Βασικοί όροι της νεότερης ηθικής φιλοσοφίας

Immagine
👉 Από το σχολικό εγχειρίδιο Αρχές Φιλοσοφίας της Β΄ τάξης Γενικού Λυκείου (22-0154), σελ. 277-287 . Με λίγες διορθώσεις και τροποποιήσεις από τον συντάκτη του ιστολογίου . René Magritte (1935) La condition humaine  [ ΠΗΓΗ ] Αγαθό : Οι πράξεις είναι αγαθές σύμφωνα με το εάν παράγουν συγκεκριμένα θετικά αποτελέσματα . Αυτά μπορεί να είναι η ευχαρίστηση, η ευτυχία, ή κάτι λιγότερο χειροπιαστό (π.χ. η αγάπη για τη φιλία ή την ομορφιά μπορεί να είναι αγαθά). Η συνεπειοκρατία πιστεύει ότι η ηθικότητα βασίζεται στις αγαθές ή μη αγαθές συνέπειες μιας πράξης. Αλλά το αγαθό έχει συνάμα και ένα λειτουργικό νόημα , με την έννοια ότι αγαθό σημαίνει «να πραγματώνεις τον λειτουργικό σου ρόλο καλά». Αρετή : Μια ιδιότητα του χαρακτήρα ή προδιάθεση . Για την αρχαιοελληνική φιλοσοφία είναι ακριβώς αυτά και μόνο τα χαρακτηριστικά που είναι άριστα και όχι οι πράξεις. Αρεταϊκή ηθική : Είδος κανονιστικής θεωρίας που εντοπίζει την ηθικότητα όχι στην πράξη καθεαυτή ή στα αποτελέσματά της, αλλά στο...

Μια συζήτηση για την Ηθική Φιλοσοφία

Immagine
Τι είναι ηθικά σωστό και λάθος; Μια συζήτηση για την Ηθική Φιλοσοφία [ 1 h 40 ] Ο Θωμάς Γιούργας συζητάει με τον Χρίστο Κυριάκου   [ Christos Kyriacou ], επίκουρο καθηγητή Φιλοσοφίας του πανεπιστημίου Κύπρου, με αφορμή το βιβλίο του: Κάνοντας το σωστό : Μια εισαγωγή στην ηθική φιλοσοφία . Ταξιδεύουμε από το θεωρητικό, μεταηθικό επίπεδο, για την φύση της ηθικής, π.χ. είναι αντικειμενική, υποκειμενική ή σχετική;  Προς το: κανονιστικό επίπεδο, ποιες θεωρίες μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα τι είναι ηθικά σωστό-λάθος, αλλά και πώς να ζήσουμε καλά την ζωή μας; Μέχρι το πρακτικό επίπεδο της Εφαρμοσμένης Ηθικής, όπου προσπαθούμε στην πράξη, τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική ζωή μας, να πάρουμε σωστές και καλές αποφάσεις, ως κράτη, οργανισμοί, εταιρείες, επαγγελματίες, αλλά και ως άτομα στην καθημερινότητά μας. Χρίστος Κυριάκου : Αυτό που επιδιώκει ο Σωκράτης είναι να θεμελιώσει ορθολογικά την ηθική  [ 6΄ ]

God's eye view

Immagine
©   Wikipedia God ' s eye view   is a name for a   point of view   where the speaker or writer assumes they have   knowledge   only   God   would have . It appears several ways: In  religion , when an institution claims to speak for a divine being. In  writing , when a writer leaves the point of view of the main actor to start writing about things they could not know if the story were in real life. In  science , when a scientist ignores the way a subject-object problem affects statistics or an observer effect affects experiment. In  medicine , when a doctor makes a claim that  the gaze  they use on a patient, actually sees the problem, rather than making a guess at a problem. In  ethics , when a statement is made about who or what is right, without an honest attempt to make the process of deciding this co...

Ο Στέλιος Βιρβιδάκης για τις αμβλώσεις

Immagine
Από το διαδικτυακό μάθημα του ομότιμου καθηγητή Στέλιου Βιρβιδάκη , που προσφέρεται μέσω της ιστοσελίδας του Κέντρου Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων Mathesis , με τίτλο: « Αναζητώντας το σωστό : Εισαγωγή στην Ηθική Φιλοσοφία ». Το μάθημα, που αποτελεί μια  συνοπτική εισαγωγή στη σύγχρονη ηθική φιλοσοφία , ολοκληρώνεται με την κριτική εξέταση παραδειγμάτων πρακτικών εφαρμογών των εναλλακτικών αρχών και θεωριών σε διάφορα πεδία της βιοηθικής , όπως για παράδειγμα το ζήτημα των αμβλώσεων . 5.3.1 Εισαγωγικές παρατηρήσεις 5.3.2 Στοιχεία και νομοθεσία για τις αμβλώσεις 5.3.3 Επιχειρήματα κατά της ηθικής δικαιολόγησης και της νομιμοποίησης των αμβλώσεων 5.3.4 Επιχειρήματα υπέρ της ηθικής δικαιολόγησης και της νομιμοποίησης των αμβλώσεων 5.3.5 Νέα προσεκτικότερα επιχειρήματα 5.3.6 Επίλογος 👉 Βλ. επίσης το δημοσίευμα: « Άμβλωση: δικαίωμα και περιορισμοί » 👉   Βλ. επίσης την  ελληνική νομοθεσία σχετικά με τη διακοπή της κύησης  (άρθρο 304)       ...

Γιώργος Ξηροπαΐδης: «Το πρόβλημα του κακού στην Άρεντ»

Immagine
  Διάλεξη του Γιώργου Ξηροπαΐδη   [ διάρκειας   δύο  ( 2 )  ωρών ], καθηγητή φιλοσοφίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου,  στην Ελληνική Φιλοσοφική Εταιρεία (2023), με θέμα: « Το πρόβλημα του κακού στην Άρεντ ».

Γιώργος Ξηροπαΐδης: Η νεωτερική ηθική από τον Νίτσε στον Χάιντεγκερ

Immagine
Ομιλία του Γιώργου Ξηροπαΐδη   [ διάρκειας δύο ( 2 ) ωρών ], ομότιμου καθηγητή φιλοσοφίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου, με θέμα: « Η νεωτερική ηθική μετά τον θάνατο του Θεού . Από τον Νίτσε στον Χάιντεγκερ ». Η ομιλία δόθηκε την Τρίτη, 16 Δεκεμβρίου 2025 (ώρα 15:00-17:00), στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, στο πλαίσιο του μαθήματος « Σύγχρονη Φιλοσοφία IV: Υπαρξισμός – Μεταμοντερνισμός », του αναπληρωτή καθηγητή Γεράσιμου Κακολύρη .

Προθανάτια διλήμματα και ευθανασία

Immagine
Ομιλία του Γιώργου Κρανιδιώτη : Μπορεί να υπάρξει “ ευθάνατος θάνατος ”; Προθανάτια διλήμματα και ευθανασία . Στον ιερό ναό Αγίου Νικολάου Ραγκαβά , την Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2025.

Βέρνερ φον Μπράουν: γκρίζα φιγούρα ή θύτης του κακού;

Immagine
Ένας από τους κορυφαίους μηχανικούς του Τρίτου Ράιχ συνέβαλε στο μεγαλύτερο διαστημικό επίτευγμα των Ηνωμένων Πολιτειών 1 . Ο Βέρνερ φον Μπράουν [ Wernher v on Braun ] γεννήθηκε το 1912 . Γόνος αριστοκρατικής πρωσικής οικογένειας, ανέπτυξε από μικρός επιστημονικά ενδιαφέροντα. Το παιδικό του όνειρο ήταν να φτιάξει έναν πύραυλο που θα έφτανε στο διάστημα και, μάλιστα, να ηγηθεί ο ίδιος μιας διαστημικής αποστολής στη Σελήνη. Το 1932 , ο εικοσάχρονος Φον Μπράουν, μηχανολόγος μηχανικός στο Πολυτεχνείο του Βερολίνου, αναμείχθηκε στο πρόγραμμα κατασκευής πυραύλων της Γερμανίας . Μετά από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη Γερμανία της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης δεν επιτρεπόταν η κατασκευή όπλων· η απαγόρευση κατασκευής πυραύλων, όμως, δεν συμπεριλαμβανόταν στη συνθήκη των Βερσαλλιών. Έτσι η Γερμανία μπόρεσε να αναπτύξει κρυφά το πυραυλικό πρόγραμμά της. Ο Φον Μπράουν ήταν ένας οπορτουνιστής : το 1937 εντάχθηκε στο Ναζιστικό Κόμμα , ώστε να σταδιοδρομήσει και να πραγματοποιήσει το όραμά του, θέτοντ...

The Righteous Mind | Ο δίκαιος νους

Immagine
Από το βιβλίο του κοινωνικού ψυχολόγου  Jonathan Haidt   [ Τζόναθαν Χάιντ ],  The Righteous Mind : Why Good People are Divided by Politics and Religion  (2012) | Ο δίκαιος νους :  Γιατί τόσοι καλοπροαίρετοι άνθρωποι φανατίζονται με την πολιτική και τη θρησκεία; (2025) Από τη σελ. 18: [Τ]ο βασικό μήνυμα του βιβλίου είναι αρχαίο. Είναι η συνειδητοποίηση ότι είμαιστε όλοι υποκριτές με αυξημένο αίσθημα δικαίου . Πώς μπορείς και βλέπεις το σκουπιδάκι στο μάτι του αδερφού σου και δε νιώθεις ένα ολόκληρο δοκάρι στο δικό σου μάτι; [...] Υποκριτή! Βγάλε πρώτα από το μάτι σου το δοκάρι, και τότε θα δεις καθαρά και θα μπορέσεις να βγάλεις το σκουπιδάκι από το μάτι του αδερφού σου.  [ Μτ . 7 : 3-5 ]. [T]he take-home message of the book is ancient. It is the realization that we are all self - righteous hypocrites :  Why do you see the speck in your neighbor’s eye, but do not notice the log in your own eye? […] You hypocrite, first take the log out...

Οι ατομικοί βομβαρδισμοί στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι (1945)

Immagine
Το φθινόπωρο του 1945 , ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής Χάρυ Τρούμαν , ο οποίος είχε λάβει την τελική απόφαση για  τη ρίψη των ατομικών βομβών στις ιαπωνικές πόλεις της Χιροσίμα ( 6 Αυγούστου 1945 ) και του  Ναγκασάκι ( 9 Αυγούστου 1945 ),   έδωσε εντολή σε μια ομάδα ερευνητών, να εξετάσει την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών βομβαρδισμών , τόσο στον Πολεμο της Ευρώπης [ European War ] όσο και στον Πόλεμο του Ειρηνικού  [ Pacific War ] , ως προς τον τερματισμό του πολέμου. ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ «Βάσει μιας λεπτομερούς διερεύνησης όλων των γεγονότων, που υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία των επιζώντων Ιαπώνων ηγετών που ενεπλάκησαν, η άποψη της Έρευνας [Στρατηγικών Βομβαρδισμών των ΗΠΑ] είναι ότι, με βεβαιότητα πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1945, και κατά πάσα πιθανότητα πριν από την 1η Νοεμβρίου 1945, η Ιαπωνία θα είχε παραδοθεί ακόμη και αν δεν είχαν ριφθεί ατομικές βόμβες , ακόμη και αν η Ρωσία δεν είχε εισέλθει στον πόλεμο, και ακόμη και αν δεν είχ...

Sommersi e salvati

Immagine
Αριστοτέλης : «τὸ γὰρ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι οὐ μόνον τῶν ἀναγκαίων ἀλλὰ καὶ τῶν συμφερόντων ἐστί, καὶ εὐθὺς ἐκ γενετῆς ἔνια διέστηκε τὰ μὲν ἐπὶ τὸ ἄρχεσθαι τὰ δ’ ἐπὶ τὸ ἄρχειν . καὶ εἴδη πολλὰ καὶ ἀρχόντων καὶ ἀρχομένων ἔστιν […] ἐν ἅπασιν ἐμφαίνεται τὸ ἄρχον καὶ τὸ ἀρχόμενον , καὶ τοῦτο ἐκ τῆς ἁπάσης φύσεως ἐνυπάρχει τοῖς ἐμψύχοις […] ἀλλὰ μὴν ὅτι γε δεῖ τοὺς ἄρχοντας διαφέρειν τῶν ἀρχομένων, ἀναμφισβήτητον»  [1] . Roberto Saviano : «Esistono i fottitori e i fottuti , null’altro. […] C omunque si nasca su questa terra, uomo o donna, si è divisi in queste due categorie. […] S i nasce fottuti o fottitori. Questi ultimi sanno fregare e i primi si fanno fregare »  [2] . [1] Αριστοτέλης , Πολιτικά , 1· 7, 1254 a -1254 b · 1332 b . [2] Roberto Saviano , La paranza dei bambini , Feltrinelli, Μιλάνο , 2016, σελ . 119-120. Η Μαρία Οικονομίδου επιλέγει μια πιο ουδέτερη μετάφραση: «Δυνατοί και αδύναμοι» ( Η τράτα των παιδιών , Πατάκης, Αθήνα, 2019, σελ. 157). Ο An...