Λειμὼν ἀμφιλαφὴς

  Μηχανή του Χρόνου   |  ΕΡΤ ( 2010 )   – « Αγία Σοφία »   [ 52΄ ] Eνα ταξίδι στην Αγία Σοφία , τον ναό–σύμβολο της Ορθοδοξίας, που μετά την Άλωση της Πόλης έγινε τέμενος και σήμερα (2010) λειτουργεί ως μουσείο. Στην εκπομπή ζωντανεύουν οι θρύλοι, οι παραδόσεις της βυζαντινής αυτοκρατορίας, αλλά και η μοναδική ιστορία του κτιρίου που άντεξε λεηλασίες, επιδρομές και φονικούς σεισμούς. Παρουσιάζονται οι βασικότεροι σταθμοί στην ιστορία του περίλαμπρου οικοδομήματος του Ιουστινιανού , που συνδέθηκε με όλες τις χαρές και τις λύπες του ελληνισμού. Η εκπομπή του  Χρίστου Βασιλόπουλου « Μηχανή του χρόνου » ( ΕΡΤ ) ταξιδεύει στην Πόλη σε μια μοναδική περιήγηση στο ναό, και παρουσιάζει με λεπτομέρειες τους χώρους και τα πρόσωπα που έγραψαν ιστορία. Ο μοναδικός τρούλος , η χρυσή Αγία Τράπεζα που λεηλατήθηκε από τους σταυροφόρους, τα ασύγκριτης ομορφιάς ψηφιδωτά που κάλυψαν με σοβά οι Οθωμανοί, αλλά και ο γυναικωνίτης με τις ίντριγκες και τα ατέλειωτα παιχνίδια εξουσί...

Η εξέλιξη των εικόνων από τα φαγιούμ στη βυζαντινή αγιογραφία [ 8΄ ] Η εικόνα είναι η αρχαιότερη χριστιανική τέχνη. Η πρώτη εικόνα ανάγεται στον ίδιο τον Χριστό και αφορά το Άγιο Μανδήλιο πάνω στο οποίο σκούπισε το πρόσωπό του ο Ιησούς και με αυτό λέγεται ότι θεραπεύθηκε από τη λέπρα ο βασιλιάς Άβγαρος. Στην αγιογραφία οι μορφές αποπνέουν πνευματικότητα. Οι άγιοι εικονίζονται αυστηροί αλλά και γεμάτοι επιείκεια. Οι εικόνες ονομάζονται τα «βιβλία των αγραμμάτων». Καθώς περνούσε ο καιρός, οι Πατέρες της Εκκλησίας καθιέρωσαν συγκεκριμένους κανόνες για την απεικόνιση του Ιησού και των αγίων. Ο συμβολισμός και ο πλούτος των νοημάτων έγιναν κατανοητοί από όλους τους πιστούς. Αυτές οι εντελώς μοναδικές έννοιες και τρόποι έκφρασης είχαν τεράστια επιρροή στην ανάπτυξη αργότερα της δυτικής τέχνης, συμπεριλαμβανομένου του έργου πολλών κοσμικών καλλιτεχνών της σύγχρονης εποχής. Τελικά όμως η κάθε εικόνα αντικατοπτρίζει όχι μόνο την κουλτούρα του καλλιτέχνη αλλά κυρίως τη ζωντανή παρουσία του Θεού...