Λειμὼν ἀμφιλαφὴς

Ο καλός άνθρωπος, για τον  Αριστοτέλη ,   είναι εκείνος που μπορεί σε κάθε περίπτωση, σε κάθε συνθήκη, που είναι διαφορετική από τις προηγούμενες, να βρίσκεται στη μεσότητα σε όλες τις παραμέτρους (να αισθάνεται και να πράττει αυτό που πρέπει, όταν πρέπει, απέναντι σε αυτόν που πρέπει). Κάθε φορά που το κάνει αυτό, βρίσκεται σε μια μεσότητα∙ κάθε φορά που το κάνει αυτό, αποφεύγει και την υπερβολή αλλά και την έλλειψη . Με άλλα λόγια, καταφέρνει να βρει τον στόχο ( τελεολογία ). Στα  Ηθικά Νικομάχεια λέει ότι είναι ο καλός άνθρωπος εκείνος που, όπως ο τοξοβόλος , επιτυγχάνει τον στόχο του - δηλαδή το κέντρο. Ο στόχος είναι να πετύχει ακριβώς στο κέντρο. Κατά αντίστοιχο τρόπο και στην ηθική ο στόχος είναι η τελειότητα . Όλο αυτό είναι μια δεξιότητα , ένα σύνολο δεξιοτήτων, οι οποίες δουλεύονται στα πρώτα χρονιά της ζωής μας και οι οποίες μας ετοιμάζουν να πράξουμε στην κατάλληλη συνθήκη. Αυτό μοιάζει με μια τέχνη , πχ. με τον καλό τεχνίτη: Το κρεβάτι που φτιάχνει πρέπει ν...

Το θέλημα και η ακόρεστη επιθυμία στον Άγιο Μάξιμο - π. Νικόλαος Λουδοβίκος [ 15΄ ] Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής αποτελεί μια εξαιρετική περίπτωση ανθρώπου πλήρους από δίψα για θεολογικό λόγο και θέληση για την μεταφορά του στο κοινό, σε μια εποχή στην οποία οι πολλές αιρέσεις και η συνεχής σύγκρουση αυτών με την μια, Καθολική και Ορθόδοξο Εκκλησία δημιουργούσαν πολλές φορές μικρά « σχίσματα » να δημιουργούνται, τα οποία πολλές φορές ήταν και εμφανή σε πολιτικό επίπεδο.  Σε αυτή τη πολύ ταραγμένη περίοδο, ο Άγιος Μάξιμος κλήθηκε να είναι φανός θεολογίας για τον κόσμο, όχι μόνο της Κωνσταντινούπολης αλλά και της Δύσεως, στην οποία έκανε έντονο αγώνα ενάντια της κακοδοξίας . Βρέθηκε στο στόχαστρο των αιρετικών, όμως, και κατόπιν μεγάλου διωγμού, συλλήψεων και εξοριών, τελικά αναπαύεται στον Πόντο, έχοντας αφήσει πίσω του ένα πλούσιο έργο, το οποίο αποτέλεσε βάση της θεολογικής σκέψης για τα πολλά επόμενα χρόνια αλλά και συνεχιστής των μεγάλων πατέρων.  Ο Άγιος Μάξιμος απο...

Αριστοτέλης : «τὸ γὰρ ἄρχειν καὶ ἄρχεσθαι οὐ μόνον τῶν ἀναγκαίων ἀλλὰ καὶ τῶν συμφερόντων ἐστί, καὶ εὐθὺς ἐκ γενετῆς ἔνια διέστηκε τὰ μὲν ἐπὶ τὸ ἄρχεσθαι τὰ δ’ ἐπὶ τὸ ἄρχειν . καὶ εἴδη πολλὰ καὶ ἀρχόντων καὶ ἀρχομένων ἔστιν […] ἐν ἅπασιν ἐμφαίνεται τὸ ἄρχον καὶ τὸ ἀρχόμενον , καὶ τοῦτο ἐκ τῆς ἁπάσης φύσεως ἐνυπάρχει τοῖς ἐμψύχοις […] ἀλλὰ μὴν ὅτι γε δεῖ τοὺς ἄρχοντας διαφέρειν τῶν ἀρχομένων, ἀναμφισβήτητον»  [1] . Roberto Saviano : «Esistono i fottitori e i fottuti , null’altro. […] C omunque si nasca su questa terra, uomo o donna, si è divisi in queste due categorie. […] S i nasce fottuti o fottitori. Questi ultimi sanno fregare e i primi si fanno fregare »  [2] . [1] Αριστοτέλης , Πολιτικά , 1· 7, 1254 a -1254 b · 1332 b . [2] Roberto Saviano , La paranza dei bambini , Feltrinelli, Μιλάνο , 2016, σελ . 119-120. Η Μαρία Οικονομίδου επιλέγει μια πιο ουδέτερη μετάφραση: «Δυνατοί και αδύναμοι» ( Η τράτα των παιδιών , Πατάκης, Αθήνα, 2019, σελ. 157). Ο An...

Ο ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφίας Βασίλης Κάλφας , για το βιβλίο τού  Paulin Ismard [ Πωλέν Ισμάρ ],  Ο καθρέφτης του Οιδίποδα.  Σκέψεις για τη δουλεία , Εκδόσεις Πόλις , Αθήνα, 2025 .  Le miroir d'Oedipe Penser l'esclavage Το βιβλίο του Ισμάρ είναι αυτό που λέει ο υπότιτλός του. Δεν είναι μια ιστορική μελέτη για τη δουλεία στην αρχαία Ελλάδα, αλλά «σκέψεις», που ξεκινούν από την εκκωφαντική αποσιώπηση του φαινομένου της δουλείας στα αρχαία κείμενα , παρότι οι δούλοι είναι πανταχού παρόντες και οργανικό στοιχείο της ελληνορωμαϊκής κοινωνίας. Ως έναν μεγάλο βαθμό, το ίδιο ισχύει και για τις σύγχρονες προσεγγίσεις της αρχαιότητας . Με εξαίρεση μια μικρή ομάδα ιστορικών, ούτε οι κλασικοί φιλόλογοι ούτε οι φιλόσοφοι ή οι ιστορικοί της τέχνης αναφέρονται ποτέ στη δουλεία. Συνειδητοποιώ και εγώ τώρα ότι ουδέποτε χρησιμοποίησα στα δικά μου γραπτά τις λέξεις δούλοι ή δουλεία . Θα μου πείτε, τι σχέση έχουν οι δούλοι με τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη; Και όμως βρέθηκα, χωρίς ...

Άλασνταιρ Μακιντάιρ  ( 1929-2025 ) : Ο αριστοτελικός επικριτής του φιλελεύθερου ατομισμού [ Καθημερινή   Κύπρου ,  16/06/2025] Το κριτήριο της ηθικής Ας υποθέσουμε ότι, ως καλός πολίτης , προβληματίζεσαι για τα κοινά . Διερωτάσαι, μεταξύ άλλων: Είναι σωστό να παντρεύονται ομόφυλα άτομα; Πρέπει να νομιμοποιηθεί η υποβοηθούμενη ευθανασία; Είναι επιτρεπτή η βίαιη διαμαρτυρία; Παρατηρείς ότι στον δημόσιο λόγο υπάρχει πληθώρα απόψεων επ’ αυτών. Πιθανότατα είναι αναπόφευκτο. Αυτό που είναι προβληματικό, όμως, είναι η παρατηρούμενη ασυναρτησία. Δυσκολευόμαστε να συν-εννοηθούμε. Δεν διαθέτουμε κοινά κριτήρια επίλυσης των ηθικών διαφωνιών μας. Η διατύπωση ηθικών κρίσεων θεωρείται ότι εκφράζει αμιγώς υποκειμενικές απόψεις. «Αυτή είναι η άποψή μου και σε όποιον αρέσει», λέγεται συχνά. Ο Άλασνταιρ Μακιντάιρ θεωρούσε την ηθική κουλτούρα της φιλελεύθερης νεωτερικότητας προβληματική. Ναι, είναι πολυφωνική, αλλά ρηχή· η πολυφωνία της είναι ασυνάρτητη, και, τελικά, αδιέξοδη. Οι ηθικ...

Γράφει ο Αριστοτέλης στον  Προτρεπτικό : « εἰ μὲν φιλοσοφητέον φιλοσοφητέον, καὶ εἰ μὴ φιλοσοφητέον φιλοσοφητέον πάντως ἄρα φιλοσοφητέον » [βλ. επίσης ΕΔΩ ]. Consequentia mirabilis  [2'] In a passage of his Protrepticus  mentioned by several ancient authors Aristotle wrote: εἰ μὲν φιλοσοφητέον φιλοσοφητέον, καὶ εἰ μὴ φιλοσοφητέον φιλοσοφητέον πάντως ἄρα φιλοσοφητέον (V. Rose, Aristotelis Fragmenta , 51. Cf. R. Walzer, Aristotelis Dialogorum Fragmenta , p. 22; W. D. Ross, Select Fragments of Aristotle , p. 27) . That is to say, ‘ If we ought to philosophise, then we ought to philosophise; and if we ought not to philosophise, then we ought to philosophise (i.e. in order to justify this view); in any case, therefore, we ought to philosophise ’ [Από το άρθρο του  William Kneale:  Aristotle and the Consequentia Mirabilis ]. 👉 Βλ. κ. το δημοσίευμα: « Η φιλοσοφία και ο ρόλος της κατά τον Στέλιο Βιρβιδάκη »