Post

The Righteous Mind | Ο δίκαιος νους

Immagine
Από το βιβλίο του κοινωνικού ψυχολόγου  Jonathan Haidt   [ Τζόναθαν Χάιντ ],  The Righteous Mind : Why Good People are Divided by Politics and Religion  (2012) | Ο δίκαιος νους :  Γιατί τόσοι καλοπροαίρετοι άνθρωποι φανατίζονται με την πολιτική και τη θρησκεία; (2025) Από τη σελ. 18: [Τ]ο βασικό μήνυμα του βιβλίου είναι αρχαίο. Είναι η συνειδητοποίηση ότι είμαιστε όλοι υποκριτές με αυξημένο αίσθημα δικαίου . Πώς μπορείς και βλέπεις το σκουπιδάκι στο μάτι του αδερφού σου και δε νιώθεις ένα ολόκληρο δοκάρι στο δικό σου μάτι; [...] Υποκριτή! Βγάλε πρώτα από το μάτι σου το δοκάρι, και τότε θα δεις καθαρά και θα μπορέσεις να βγάλεις το σκουπιδάκι από το μάτι του αδερφού σου.  [ Μτ . 7 : 3-5 ]. [T]he take-home message of the book is ancient. It is the realization that we are all self - righteous hypocrites :  Why do you see the speck in your neighbor’s eye, but do not notice the log in your own eye? […] You hypocrite, first take the log out...

Κ. Π. Καβάφης, «Οὐκ ἔγνως» (1928)

Immagine
Σύμφωνα  με όσα διηγείται ο ιστορικός Σωζομενός (ή Σωζόμενος , 5ος αι .), όταν ο Ιουλιανός έγινε αυτοκράτορας απαγόρευσε στους χριστιανούς να μετέχουν της ελληνικής παιδείας. Τότε οι μορφωμένοι χριστιανοί αντέδρασαν γράφοντας δικά τους χριστιανικά έργα πάνω σε γλωσσικά και ποιητικά πρότυπα των αρχαίων κλασικών. Ο Μέγας Βασίλειος μάλιστα έγραψε τότε τον περίφημο λόγο του: Πρὸς τοὺς νέους , ὅπως ἂν ἐξ ἑλληνικῶν ὠφελοῖντο λόγων . Ο Ιστορικός αναφέρει πως, όταν ο Ιουλιανός διάβασε ένα από αυτά τα έργα (ίσως τον λόγο «Ὑπὲρ ἀληθείας» του σοφότατου συγγραφέως Απολλιναρίου), έστειλε χλευαστική επιστολή στον Μέγα Βασίλειο ( ή γενικά στους χριστιανούς επισκόπους ), στην οποία έγραφε ( μιμούμενος τον Ιούλιο Καίσαρα ): « Ἀνέγνων , ἔγνων , κατέγνων » ( = διάβασα, κατάλαβα, καταδίκασα). Τότε, ο Βασίλειος , ανταπάντησε: « Ἀνέγνως , ἀλλ ’ οὐκ ἔγνως · εἰ γὰρ καὶ ἔγνως , οὐκ ἂν κατέγνως ». Η απάντηση αυτή, συνεχίζει ο Σωζομενός , ακόμα και αν τελικά δεν ανήκει στον Βασίλειο Καισαρείας, πάντως ε...

Ο καλός Σαμαρείτης

Immagine
Η παραβολή του εύσπλαχνου Σαμαρείτη ( η έννοια του πλησίον  και τα όρια της αγάπης ) σώζεται μόνο στον ευαγγελιστή Λουκά . Κάποιος νομοδιδάσκαλος  ( ραββίνος ) παρουσιάστηκε  στον Ιησού και, για να τον φέρει σε δύσκολη  θέση, του είπε: «Διδάσκαλε, τι πρέπει  να κάνω για να κερδίσω την αιώνια ζωή;».  Κι ο Ιησούς τού είπε: «Ο νόμος τι γράφει; ». Εκείνος απάντησε: «Ν’ αγαπάς τον  Κύριο τον Θεό σου μ’ όλη την καρδιά σου  και μ’ όλη την ψυχή σου, μ’ όλη τη δύναμή  σου και με όλον τον νου σου [ Δευτ . 6, 5 ] ∙ και τον πλησίον  σου όπως τον εαυτό σου » [ Μτ . 22, 37-39 , Λευ . 19, 18 ] . «Πολύ  σωστά απάντησες», του είπε ο Ιησούς∙  «αυτό κάνε και θα ζήσεις».  Εκείνος όμως,  θέλοντας να δικαιολογήσει τον εαυτό του,  είπε στον Ιησού: «Και ποιος είναι ο πλησίον  μου;». Πήρε τότε αφορμή ο Ιησούς  και είπε: «Κάποιος άνθρωπος , κατεβαίνοντας  από τα Ιεροσόλυμα για την Ιεριχώ [χάρτες 1 | 2 ] ,  έπεσε πάν...

Ζακλίν Λαγκρέ: Φυσική θρησκεία

Immagine
[ Φυσική θρησκεία είναι η] θρησκευτική σκέψη και πρακτική που υπαγορεύει ο λόγος ανεξάρτητα από οποιαδήποτε αποκάλυψη ... Όταν λέμε πως η φυσική θρησκεία είναι στη φύση του ανθρώπου ... μπορεί να εννοούμε δύο πράγματα: ότι ο άνθρωπος έχει τη φυσική τάση να πιστεύει στην ύπαρξη ενός θεού· και ότι η θρησκεία συνιστά, περισσότερο από κάθε άλλο ανθρώπινο γνώρισμα, το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ή ίδιον του ανθρώπου , αυτό που τον ξεχωρίζει από το ζώο. Η ιδέα πως όλοι οι άνθρωποι έχουν μια έμφυτη αντίληψη της ύπαρξης θεών προέρχεται από τους Στωικούς, αν και τη συναντάμε ήδη στον Πλάτωνα και στον Αριστοτέλη. 👉 Ζακλίν Λαγκρέ , Η Φυσική Θρησκεία , μτφρ. Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα, 1996, σελ. 14, 18. 👉  Jacqueline Lagrée ,  La religion naturelle ,  Presses Universitaires de France, Paris, 1991,   Επιλογή αποσπάσματος και σχόλιο του Γιώργου Κρανιδιώτη : Περιεκτικό και καλογραμμένο βιβλίο, που διεξέρχεται την ιστορία της φυσικής θρησκείας (παραθέτο...

Η ΕΡΤ αποχαιρετά τον Διονύση Σαββόπουλο

Immagine
Αφιέρωμα της Δημόσιας Τηλεόρασης στον σπουδαίο τραγουδοποιό Διονύση Σαββόπουλο , που άφησε την τελευταία του πνοή σε ηλικία 80 ετών, το βράδυ της Τρίτης 21 Οκτωβρίου 2025 [ 15΄ ]. Οι σταθμοί της ζωής και της πορείας του σημαντικού τραγουδοποιού  Διονύση   Σαββόπουλου   [ 14΄ ] .

Το ευχαριστώ που χρωστάμε στους δασκάλους μας

Immagine
Στην απολαυστική του αυτοβιογραφία (« Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα »), ο Διονύσης Σαββόπουλος αναφέρεται και στο χρέος που οφείλει στον φιλόλογό του , τον κύριο Βαφειάδη. Η συγκινητική του αναφορά αφήνει όμως μια πικρή γεύση γιατί, ενώ περιγράφει πόσο πολύ επιθυμεί να του γράψει ένα μεγάλο γράμμα όπου θα εξαίρει τον ρόλο του στη ζωή και την πορεία του, το αναβάλλει συνεχώς εξαιτίας των πολλών καθημερινών του υποχρεώσεων. Όταν τελικά βρίσκει τον χρόνο να του γράψει, λαμβάνει μια απάντηση από συγγενικό του πρόσωπο πως δεν ζει πια. Είμαστε δημιουργήματα της οικογένειάς μας , των φίλων μας , των επαγγελματικών μας μεντόρων και σε υπερθετικό βαθμό των δασκάλων μας . Περάσαμε τα δώδεκα πιο εύπλαστα χρόνια μας στο σχολείο, χώρια το πανεπιστήμιο. Αν σκεφθεί κανείς τον τεράστιο ρόλο των δασκάλων στη διαμόρφωση της κοινωνίας , απορεί για την υποβάθμιση του κοινωνικού τους στάτους. Ή, για να το θέσω αντίστροφα, μπορεί να απορεί κανείς με τα φαινόμενα κοινωνικής αποσύνθεσης αν σκεφθεί πού τοποθε...

Βιβλική Ιστορία και Γεωγραφία (διδακτικό υλικό)

Immagine
Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία επί Τραϊανού ( 117 μ.Χ.) ΠΗΓΗ:  Χάρτης της Παλαιστίνης την εποχή του Χριστού  [ Roy Akanthopoulou ] Abraham ' s Journey to Canaan according to the Book of Genesis Το ταξίδι του Αβραάμ   (Φωτόδεντρο) Η γη Χαναάν  (συλλογή εικόνων από το  Φωτόδεντρο ) Η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου  (Φωτόδεντρο) Γεωγραφικά στοιχεία της χώρας του Ιησού  (Φωτόδεντρο) Η Παλαιστίνη στην εποχή της Καινής Διαθήκης  (Φωτόδεντρο) Η Ρωμαϊκή Aυτοκρατορία την εποχή της Καινής Διαθήκης  (Φωτόδεντρο)   Η εξάπλωση των Ισραηλιτών ( Διασπορά ) στα χρόνια της Καινής Διαθήκης  (Φωτόδεντρο) ΠΗΓΗ: Εικόνες από η χώρα των Ισραηλιτών [ Roy Akanthopoulou ] ΠΗΓΗ: Ο ελληνορωμαϊκός κόσμος την εποχή του Χριστού [ desphan ] ΠΗΓΗ:   Το ταξίδι του Αβραάμ [ Ελενη Ζαχου ]

Λόγια αγάπης να της λες…

Immagine
Λόγια αγάπης να της λες…  Εγώ, από όλα, την δική σου αγάπη προτιμώ και τίποτε δεν μου είναι  οδυνηρό , όσο το να βρεθώ σε διάσταση μαζί σου. Κι αν όλα χρειαστεί να τα χάσω, κι αν στους εσχάτους   βρεθώ κινδύνους, οτιδήποτε κι αν πάθω, όλα μού είναι υποφερτά, όσο εσύ μού είσαι καλά.. Και τα  παιδιά τότε μού είναι πολύ αγαπητά, εφ’ όσον εσύ με συμπαθείς. Όλα δικά σου είναι. Αυτό με συμβουλεύει  ο Παύλος , λέγοντας ότι ο άνδρας δεν εξουσιάζει το σώμα του , αλλά η γυναίκα του . Κι αν δεν  έχω εγώ εξουσία στο σώμα μου, αλλά εσύ, πόσο μάλλον δικά σου είναι όλα τα άλλα. Σώμα δεν έχεις  πια δικό σου… Δεν είμαστε δυο σώματα μετά το γάμο , αλλά γίναμε ένα ∙ δεν έχουμε δυο περιουσίες,  αλλά μία. Όλα δικά σου είναι, κι εγώ δικός σου είμαι, κορίτσι μου… Ποτέ να μη μιλάς με πεζό τρόπο, αλλά  με φιλοφροσύνη , με τιμή, με αγάπη πολλή. Να την τιμάς, και δεν θα βρεθεί στην ανάγκη να ζητήσει  την τιμή από τους άλλους. Να την προτιμάς από όλους για όλα, γ...

Λουκάς ο Ευαγγελιστής και τα ελληνικά της Καινής Διαθήκης

Immagine
🖌️ Αν πρέπει να διαβάσετε μόνο ένα βιβλίο της Αγίας Γραφής , αυτό θα πρέπει να είναι το Ευαγγέλιο του Λουκά . 🔸 Από γλωσσική άποψη, τα δύο βιβλία του Λουκά , το Ευαγγέλιο και οι Πράξεις των Αποστόλων (συχνά θεωρούνται από τους ειδικούς ως δύο μέρη ενός κοινού έργου), είναι ίσως τα ωραιότερα βιβλία της Καινής Διαθήκης: γραμμένα σε άψογη ελληνική, την ελληνιστική κοινή της εποχής — αλλά λογιότερης εκδοχής από αυτή των άλλων ευαγγελιστών (όπως φαίνεται από πλήθος λέξεων του Μάρκου, στον οποίο στηρίζεται, τις οποίες όμως διορθώνει προς το «αττικότερο»: « κλίνη » αντί « κράββατος », « κονιορτός » αντί « χους », « εκατοντάρχης » αντί « κεντυρίων » κ.λπ.). 🔸 Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο Λουκάς είναι ο ελληνικότερος συγγραφέας της Βίβλου [ βίος ] . Με παιδεία βαθύτατα ελληνική και λόγο ρέοντα , γλαφυρό , χαριτωμένο, αποδίδει στο ευαγγελικό μήνυμα εκείνη τη σαφήνεια, την αρμονία και το μέτρο που χαρακτηρίζουν την κλασική ελληνική σκέψη. Ο τρόπος που συντάσσει το κείμενο, οι επ...