Aὐγούστου μοναρχήσαντος ἐπί τῆς γῆς

 

Δοξαστικό ἰδιόμελο τοῦ Ἑσπερινοῦ τῶν Xριστουγέννων [5΄]

Aὐγούστου μοναρχήσαντος ἐπί τῆς γῆς,

ἡ πολυαρχία τῶν ἀνθρώπων ἐπαύσατο·

καί Σοῦ ἐνανθρωπήσαντος ἐκ τῆς ἁγνῆς,

ἡ πολυθεΐα τῶν εἰδώλων κατήργηται.

Ὑπό μίαν βασιλείαν ἐγκόσμιον

αἱ πόλεις γεγένηνται

καί εἰς μίαν δεσποτείαν θεότητος

τά ἔθνη ἐπίστευσαν.

Ἀπεγράφησαν οἱ λαοί

τῷ δόγματι τοῦ Kαίσαρος·

ἐπεγράφημεν οἱ πιστοί

ὀνόματι θεότητος σοῦ,

τοῦ ἐνανθρωπήσαντος Θεοῦ ἡμῶν.

Mέγα σου τό ἔλεος, δόξα σοι.

Όταν έγινε μονάρχης πάνω στη γη ο Καίσαρας Αύγουστος,

 τότε η πολυαρχία των ανθρώπων έπαψε·

κι όταν Συ, Κύριε, έγινες άνθρωπος από την Αγνή (Μαριάμ),

η πολυθεΐα των ειδώλων καταργήθηκε.

Κάτω από μία εγκόσμια βασιλεία

τέθηκαν  οι πόλεις του κόσμου,

και τα ανθρώπινα έθνη (αντιστοίχως)

πίστεψαν σε έναν Κύριο και Θεό.

Απογράφηκαν οι λαοί (της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας),

με διαταγή του Καίσαρα·

σφραγιστήκαμε  και οι πιστοί

με το όνομα της θεότητάς σου,

εσένα, του Θεού μας, που έγινες άνθρωπος.

Μέγα το έλεός Σου, δόξα σ’ Εσένα



Augusto di Prima Porta
(Musei Vaticani)

Στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο γίνεται λόγος για την απογραφή που είχε διατάξει ο αυτοκράτορας της Ρώμης Οκταβιανός Αύγουστος (16 Ιανουαρίου 27 π.Χ. - 19 Αυγούστου 14 μ.Χ.) σε όλη τη ρωμαϊκή οικουμένη [oecumene]. Το γεγονός είναι η αφορμή που χρησιμοποιεί ο Ευαγγελιστής για να μιλήσει στη συνέχεια για τη μετάβαση του Ιωσήφ και της Μαρίας από τη Ναζαρέτ στην πόλη του Δαβίδ, τη Βηθλεέμ, με σκοπό να απογραφούν. Εδώ γεννιέται ο Ιησούς, που η Θεοτόκος τον σπαργάνωσε και τον ξάπλωσε σε ένα παχνί, γιατί δε βρήκαν μέρος στο πανδοχείο.
👉 Από το βιβλίο των Θρησκευτικών της Α΄ Γυμνασίου (21-0201), § 12. i), σελ. 65.