Το παράδοξο του Επίκουρου (το τρίλημμα του Επίκουρου)

Deus, inquit, aut vult tollere mala et non potest, aut potest et non vult, aut neque vult neque potest, aut et vult et potest. Si vult et non potest, inbecillis est, quod in deum non cadit. Si potest et non vult, invidus, quod aeque alienum a deo. Si neque vult neque potest, et invidus et inbecillis est, ideo nee deus. Si et vult et potest, quod solum deo convenit, unde ergo sunt mala? Aut cur ilia non tollit?

Lactantius, De ira dei, 13, 20-21

👉 Λακτάντιος [Lactantius], De ira dei, 13, 20-21 (Usener, p. 374).

Μετάφραση από τις πανεπιστημιακές σημειώσεις του Παναγιώτη Πουλακίδα: Είτε ο Θεός, λέει [ο Επίκουρος], θέλει να αποτρέψει το κακό και δεν μπορεί, είτε μπορεί και δεν θέλει, είτε ούτε θέλει ούτε μπορεί, είτε και θέλει και μπορεί. Εάν θέλει και δεν μπορεί είναι αδύναμος κάτι το οποίο δεν ταιριάζει στο Θεό. Εάν μπορεί και δεν θέλει, τότε είναι κακόβουλος κάτι το οποίο είναι εξίσου ξένο στο Θεό. Εάν ούτε θέλει, ούτε μπορεί, είναι και κακόβουλος και αδύναμος άρα δεν είναι Θεός. Εάν και μπορεί και θέλει, το μόνο που πραγματικά ταιριάζει σε έναν Θεό, τότε από πού προέρχεται το κακό; Και γιατί δεν το αποτρέπει;

John Hick (1966/2010): Evil and the God of Love (p.5)

Ingolf Ulrich Dalferth (2007): The Contingency of Evil (pp. 259-260)

👉 Βλ. κ. στη διδακτορική διατριβή της Ελένης Πότσα, Φιλοσοφικός αθεϊσμός και παραδοσιακή θρησκευτικότητα: η κριτική θεολογία του επικουρισμού, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 2022, σελ. 191-198.