Η «Φόνισσα» του Γιώργου Κόρδη

Γιώργος Κόρδης

Η «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, ένα από τα κορυφαία έργα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1903 στο περιοδικό Παναθήναια με τον υπότιτλο «Κοινωνικόν μυθιστόρημα». Πρόκειται για ένα βαθιά ψυχογραφικό κείμενο, όπου η κοινωνική κριτική και η ηθική αγωνία συνυφαίνονται σε μια αφήγηση μεγάλης έντασης.

Κεντρικό πρόσωπο είναι η «Χαδούλα, η λεγομένη Φράγκισσα, ή άλλως Φραγκογιαννού», μια γυναίκα που, εγκλωβισμένη σε μια παραμορφωμένη αίσθηση δικαιοσύνης, οδηγείται σε μια σειρά φόνων μικρών κοριτσιών. Μέσα από τη μορφή της, ο Παπαδιαμάντης αποτυπώνει με μοναδική διεισδυτικότητα τα όρια της ανθρώπινης συνείδησης και τη σύγκρουση ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία.

Η παρούσα έκδοση συνοδεύεται από τον εικαστικό διάλογο του Γιώργου Κόρδη, ο οποίος εικονογραφεί τη «Φόνισσα» μετατρέποντας το βιβλίο σε μια σύγχρονη ζωοφόρο. Με αναφορές στην παράδοση της αγιογραφίας και με έντονο ηθικό και πνευματικό βάθος, οι εικόνες λειτουργούν ως εξομολογητική συνομιλία με το παπαδιαμαντικό κείμενο, φωτίζοντας τη μορφή της Φραγκογιαννούς ανάμεσα στο φως και τη σκιά.

Μια έκδοση όπου λόγος και εικόνα συνυπάρχουν, αναδεικνύοντας εκ νέου τη διαχρονική δύναμη της Φόνισσας.

Εκδόσεις Δόμος

👉 Από τον ιστότοπο του εκδοτικού οίκου (με μικρές τροποποιήσεις από τον συντάκτη του ιστολογίου).

👉 Αποσπάσματα της «Φόνισσας», από τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας τής Β΄ Λυκείου.

👉 Ολόκληρο το κείμενο της νουβέλας, σύμφωνα με την κριτική έκδοση του Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλου (1984).

👉 Η «Φόνισσα» σε μορφή ακουστικού βιβλίου - διαβάζει η Κατίνα Παξινού [4h30].

Η έκθεση «Εν τω σκότει εφαίνετο φως» ανασύρει ως κεντρικό της άξονα τη μυσταγωγία, εκείνη τη λεπτή, υποδόρια ατμόσφαιρα που διατρέχει το σύμπαν του Παπαδιαμάντη και το φορτίζει με μια αίσθηση τελεστικής σκοτεινότητας, ιερότητας και πνευματικής πύκνωσης. Είναι το άρωμα μιας μνήμης που θροΐζει ανάμεσα στο φως και στη σκιά, μιας κατάστασης που κατοικεί στο μεταίχμιο, όπου οι μορφές, οι χειρονομίες και οι ψίθυροι αντηχούν διττά φωτεινοί και σκοτεινοί μαζί.

[...]

Ο Γιώργος Κόρδης εικονογραφεί τη «Φόνισσα», μετατρέπει τον χώρο σε μια σύγχρονη ζωοφόρο, ένα εικονογραφημένο σύμπαν της τραγικής ηρωίδας με σημεία στίξης και αντίστιξης όμοια με αυτά του διηγήματος. Η αφήγηση απλώνεται ως τελετουργικό μονοπάτι, ενώ η μορφή της Φραγκογιαννούς φωτίζεται και βυθίζεται στη σκιά συγχρόνως. Στο έργο του, η παράδοση της αγιογράφησης, με την ιεροκρατική της βαρύτητα, συγχρωτίζεται με το ηθικό βάρος του παπαδιαμαντικού λόγου. Η εικόνα λειτουργεί ως εξομολόγηση, όπου ο άνθρωπος, στην αναμέτρησή του με το φως, αποκαλύπτεται αμφίρροπος, τρωτός, βαθιά αληθινός. Μια αίσθηση διδαχής απορρέει από το εντυπωσιακό αυτό τέμπλο που δημιουργεί ο Κόρδης, καλώντας μας να συνυπάρξουμε με τους ήρωες του έργου στον ίδιο χωροχρόνο.

👉 Από την ιστοσελίδα της έκθεσης.