Giacomo Leopardi: Il sabato del villaggio (1829)
In sul calar del sole,
Col suo fascio dell’erba; e reca in mano
Un mazzolin di rose e di viole,
Onde, siccome suole,
Ornare ella si appresta
Dimani, al dì di festa, il petto e il crine.
Siede con le vicine
Su la scala a filar la vecchierella,
Incontro là dove si perde il giorno;
E novellando vien del suo buon tempo,
Quando ai dì della festa ella si ornava,
Ed ancor sana e snella
Solea danzar la sera intra di quei
Ch’ebbe compagni dell’età più bella.
Già tutta l’aria imbruna,
Torna azzurro il sereno, e tornan l’ombre
Giù da’ colli e da’ tetti,
Al biancheggiar della recente luna.
Or la squilla dà segno
Della festa che viene;
Ed a quel suon diresti
Che il cor si riconforta.
I fanciulli gridando
Su la piazzuola in frotta,
E qua e là saltando,
Fanno un lieto romore:
E intanto riede alla sua parca mensa,
Fischiando, il zappatore,
E seco pensa al dì del suo riposo.
Poi quando intorno è spenta ogni altra face,
E tutto l’altro tace,
Odi il martel picchiare, odi la sega
Del legnaiuol, che veglia
Nella chiusa bottega alla lucerna,
E s’affretta, e s’adopra
Di fornir l’opra anzi il chiarir dell’alba.
Questo di sette è il più gradito giorno,
Pien di speme e di gioia:
Diman tristezza e noia
Recheran l’ore, ed al travaglio usato
Ciascuno in suo pensier farà ritorno.
Garzoncello scherzoso,
Cotesta età fiorita
E’ come un giorno d’allegrezza pieno,
Giorno chiaro, sereno,
Che precorre alla festa di tua vita.
Godi, fanciullo mio; stato soave,
Stagion lieta è cotesta.
Altro dirti non vo’; ma la tua festa
Ch’anco tardi a venir non ti sia grave.
Ὁ ἥλιος βασιλεύοντας βυθάει,
Καὶ ἀπὸ τὸν κάμπο ἡ λυγερὴ γυρνάει
Μὲ ἀμασχαλιὰ χορτάρι· ’ς τὸ χεράκι
Βαστᾷ ἕνα δεματάκι
Τριαντάφυλλα καὶ γιούλια, ποὺ θὰ βάλῃ,
Καθὼς ἔχει συνήθεια,
Αὔριο ποῦ ’ναι γιορτή, ’ς τ’ ὡραῖο κεφάλι
Καὶ ’ς τὰ χιονάτα στήθια.
Μὲ ταῖς γειτόνισσαίς της
’Σ τὸ σκαλοπάτι κάθεται ἡ γρῃοῦλα
Γυρμένη κατὰ ’κεῖ ποῦ σβύν’ ἡ ’μέρα·
Στρήφοντας ταῖς κλωσταῖς της,
Γιὰ τὸν καιρό, ποῦ ἦταν χωριατοποῦλα,
Γιὰ τὸν καιρό, ποῦ ’ναι μακρυὰ καὶ πέρα,
Τοὺς διηγᾶται πῶς ἦταν στολισμένη
Ὅταν εἶχαν γιορτάδες,
Καὶ πῶς γερὴ κι’ ὠμορφοκαμωμένη
Μ’ ἐκείνου τοῦ καιροῦ τοὺς χορευτάδες
Ἐχόρευε τὸ βράδυ.
Ὡστόσο τὸ σκοτάδι
Εἰς τὸν ἀέρα χύνεται·
Πλειὸ βαθὺ τ’ οὐρανοῦ τὸ χρῶμα γίνεται·
Τὸ νειὸ φεγγάρι λάμπει
Καὶ ἀπὸ τὸ φῶς του ἀσπρολογοῦν οἱ κάμποι.
Μαυράδια καταιβαίνουν
Ἀπ’ ταῖς ῥαχούλαις καὶ ἀπ’ τὰ σπήτι’ ἀράδα·
ᾙ καμπάναις σημαίνουν
Γιὰ τὴν αὐριανὴ γιορτὴ καὶ βάνουν
Εἰς ταῖς καρδιαῖς παρηγοριᾶς γλυκάδα
Μὲ τὸν ἀχὸ ποὺ κάνουν.
’Σ τὴν ἀφοδιὰ γελῶντας
Μὲ φωναχτὰ πηδῶντας
Πλῆθος παιδιὰ χαρούμενο ἐκεῖ παίζει.
Τὸ δειλινὸ νὰ φάῃ
’Σ τὸ φτωχικὸ τραπέζι
Μὲ τὸ τσαπί του πάει
Ὁ δουλευτὴς σφυρίζοντας καὶ ὅλη
Ἡ σκέψι του εἶναι ποὺ αὔριο θἄχῃ σκόλη.
Κ’ ἔπειτ’ ἀφ’ οὗ παντοῦ τὰ φῶτα σβυοῦνται
Κι’ ἄκρα σιωπὴ ’ς τὴν πλάσι βασιλεύει,
Μονάχα οἱ χτύποι τοῦ σφυριοῦ γροικιοῦνται
Kαὶ τοῦ ξυλᾶ γροικιέται τὸ πριόνι,
Ὁποῦ ’ς τὸ φῶς τοῦ λυχναριοῦ δουλεύει
Καὶ βιάζεται καὶ ἱδρόνει
’Σ τὸ κλεισμένο ἀργαστῆρι νὰ τελειώσῃ
Γλήγωρα τὴ δουλειὰ πρὶν ξημερώσῃ.
Ἡ καλήτερ’ ἡμέρα εἶν’ τὸ Σαββάτο
Ὅλο ἀπὸ ἐλπίδα καὶ χαρὰ γιομάτο,
Πίκρα καὶ πλῆξιν αὔριο
ᾙ ὀκναῖς ὥραις θὰ φέρουν· νὰ φροντίζῃ
Τοῦ καθενὸς ὁ νοῦς πάλι θ’ ἀρχίζῃ
Γιὰ ταῖς δουλειαῖς, ποὺ θὲ νὰ ’λθοῦν μεθαύριο.
Ἄκουσε, παιγνιδιάρικο παιδάκι·
Τ’ ἀνθισμένα σου νειάτα,
Ἡμέρα δίχως ἕνα συγνεφάκι,
Χαραῖς εἶναι γεμάτα,
Παραμονὴ γλυκειά εἶναι τῆς γιορτῆς σου,
Χαρμόσυνο Σαββάτο τῆς ζωῆς σου.
Χάρου, παιδί μου, τὴν εὐτυχισμένη
Καὶ ἀπίκραντη ἐποχή!
Ἄλλο νὰ ’πῶ δὲν θέλω· ἀλλ’, ἂν ἀργῇ
Τῆς ζωῆς σου ἡ γιορτή, μὴ σὲ βαραίνῃ.