Πώς σταματά μια βεντέτα

Εργο του Μπάμπη Πυλαρινού

Ὁ Ἅγιος Διονύσιος ὁ Νέος, ἐπίσκοπος Αἰγίνης, ὁ ἐκ Ζακύνθου, ἐλέγετο κατὰ κόσμον Γραδενῖγος ἢ Δραγανῖγος Σιγοῦρος. Ἦταν γυιὸς τοῦ Μωκίου Σιγούρου καὶ τῆς Παυλίνας Βάλβη. Γεννήθηκε τὸ 1547 στὸ χωριὸ Αἰγιαλὸς τῆς νήσου Ζακύνθου καὶ πέθανε στὶς 17 Δεκεμβρίου 1622.
Καταγόταν ἀπὸ τὴν περιφανῆ καὶ ἐπίσημη οἰκογένεια τῶν Σιγούρων. Τὶς ρίζες της τὶς εἶχε ἡ οἰκογένεια αὐτὴ στὴ Νορμανδία. Κατόπιν ἤρθανε στὴν Ἰταλία καὶ ἀπὸ ἐκεῖ διαπεραιώθηκαν στὴν Ζάκυνθο. Ὁ ἄρχοντας τῆς Ζακύνθου τοὺς δώρησε κτήματα νοτιοδυτικά του νησιοῦ. Ἡ οἰκογένεια αὐτὴ ἦταν ἡρωϊκή. Διακρίθηκε στοὺς πολέμους τῶν Βενετῶν ἐναντίον τῶν Τούρκων. Γι᾿ αὐτὸ πέτυχαν ἀπὸ τὴν Βενετικὴ Γερουσία, ὄχι μόνο τὴν ἀναγνώριση τῆς κτηματικῆς δωρεᾶς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐγγραφή τους στὸ βιβλίο τῶν ἀριστοκρατῶν. Ἀπὸ αὐτὴν τὴν οἰκογένεια οἱ περισσότεροι ἔγιναν Ὀρθόδοξοι. Μεταξὺ αὐτῶν ἦσαν καὶ οἱ πρόγονοι τοῦ Ἁγίου.
Ὁμοίως καὶ ἡ μητέρα του προερχόταν ἀπὸ τὴν ἀρχοντικὴ Ἑνετικὴ οἰκογένεια Βάλβη. Ἀπὸ τὸν γάμον τοῦ Μωκίου καὶ τῆς Παυλίνας γεννήθηκαν τρία παιδιά, ὁ Δραγανῖγος, ὁ Κωνσταντῖνος καὶ ἡ Σιγοῦρα.

Ἔκρυψε τὸν φονιὰ τοῦ ἀδελφοῦ του

Ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὸ ἀρχειοφυλάκιον τῆς Βενετίας, ὑπῆρχε θανάσιμη ἔχθρα στὴ Ζάκυνθο μεταξὺ τῶν οἰκογενειῶν Μονδίνων καὶ Σιγούρων. Ὁ Διονύσιος προσπάθησε νὰ τοὺς συμφιλιώσῃ, ἀλλὰ ματαίως. Ἀντιθέτως δημιουργήθηκαν φόνοι {βεντέτα}, διότι διηρέθησαν σὲ δύο παρατάξεις οἱ κάτοικοι. Σὲ μία ἀπ᾿ αὐτὲς τὶς συμπλοκὲς ἐφόνευσαν τὸν Κωνσταντῖνον Σιγοῦρον (ἀδελφόν του Διονυσίου).

Ὁ φονιὰς τρέχει, διωκόμενος ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς καὶ τὴν ἀστυνομία. Ζητεῖ καταφύγιο σὲ ἐρήμους τόπους. Καταλήγει στὸ Μοναστήρι τῆς Ἀναφωνήτριας, ζητώντας ἄσυλο. Βέβαια δὲν ἤξερε, ὅτι ὁ Ἡγούμενος ἦταν ἀδελφὸς τοῦ θύματος. Ἐδῶ ζήτησε καταφύγιο.

Ὁ Ἅγιος εἶδε τόσο φοβισμένο τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν ἐρώτησε τί ἔχει. Ἐκεῖνος ὠμολόγησε, ὅτι καταδιώκεται ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς τοῦ Σιγούρου, τὸν ὁποῖον ἐφόνευσε. Ὁ Διονύσιος, σὰν ἄνθρωπος καὶ ἀδελφὸς λυπήθηκε πολύ. Πειράχθηκε ἀφάνταστα, διότι ἦταν ὁ μόνος ἀδελφὸς ποὺ εἶχε. Ἐλᾶτε στὴ θέσι του. Ἀλλὰ χωρὶς νὰ φανερώσει τὴν ταυτότητά του τὸν ἐρώτησε μὲ παράπονο:

— Ἄνθρωπε, σὲ τί σοῦ ἔφταιξε ἐκεῖνος ὁ καλὸς ἄρχοντας καὶ τὸν θανάτωσες ἄδικα;

Παρ᾿ ὅτι πληγώθηκε ἡ καρδιά του, τοῦ πρόσφερε φαγητό, νερὸ καὶ τὸν συμβούλεψε. Προσπάθησε νὰ τὸν κάμῃ νὰ μετανοήσῃ γιὰ νὰ γλυτώσῃ τὴν αἰώνια Κόλασι.

Σ᾿ ὅλη του δὲ τὴ μετέπειτα ζωὴ προσπάθησε ὁ φονιὰς διὰ τῆς μετανοίας νὰ ἐξιλεωθῇ. Ἀκολούθως τὸν ἔβγαλε στὸ γιαλό, κάτω ἀπὸ τὸ Μοναστήρι. Τοῦ ἔδωσε τὰ ἀπαραίτητα ἐφόδια, χρήματα καὶ τροφές, γιὰ τὸ ταξίδι, τὸν ἔβαλε μέσα σ᾿ ἕνα πλοῖο καὶ τὸν ἐφυγάδευσε πρὸς τὴν Πελοπόννησο.

Πόση μεγάλη ἀνεξικακία εἶχε, γιὰ νὰ φερθῇ ἔτσι στὸ φονιὰ τοῦ ἀγαπημένου καὶ μόνου ἀδελφοῦ του!

👉 Αντιγραφή από ΕΔΩ [με γλωσσικές παρεμβάσεις από τον συντάκτη του ιστολογίου]

Περιοδικό Σταυδροδρόμι (σελ. 21)

Οι οικογένειες της Ζακύνθου Σιγούρου και Μονδίνου, σύμφωνα με διασωθέντα έγγραφα από τα αρχεία της Βενετίας, φαίνεται να είχαν θανάσιμο μίσος. Συμπλοκές μεταξύ των δυο οικογενειών συνέβαιναν διαρκώς. Σε μια από αυτές, ο αδελφός του Αγίου Διονυσίου, Κωνσταντίνος, δολοφονήθηκε. Στην προσπάθειά του να διαφύγει, όμως, ο (αγνώστου ονόματος) δολοφόνος του Κωνσταντίνου, αναζήτησε καταφύγιο στο μοναστήρι που βρισκόταν ο Άγιος, χωρίς ωστόσο να γνωρίζει τη συγγένεια. Όταν ο δολοφόνος έφτασε στη μονή, ρωτήθηκε από τον Διονύσιο, ο οποίος ήταν ο ηγούμενος της μονής, γιατί ζητεί καταφύγιο, αφού κανονικά δεν επιτρεπόταν να εισέλθει. Ο ίδιος απάντησε πως τον κυνηγούσαν οι Σιγούροι, ενώ, μετά από διαρκείς ερωτήσεις, ομολόγησε, πως είχε δολοφονήσει τον Κωνσταντίνο Σιγούρο. Ο Διονύσιος, παρά τη θλίψη του, όχι μόνον έκρυψε τον δολοφόνο, αλλά και τον φυγάδευσε. Έτσι, με αυτόν τρόπο, κατάφερε να αποτρέψει ένα ακόμη έγκλημα και ταυτόχρονα να δώσει τη δυνατότητα μετανοίας στον δολοφόνο, παρά την πικρία για το χαμό του αδελφού του, και ένα παράδειγμα συγχώρησης και υψηλής εφαρμογής της Χριστιανικής αγάπης [ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς].

✅ Σημειώνεται ότι τα παραπάνω στηρίζονται αποκλειστικά στην προφορική παράδοση του νησιού, καθώς απουσιάζουν τα τεκμήρια από το Αρχειοφυλάκιο Ζακύνθου (δεν εντοπίστηκαν, παρόλες τις σχετικές προσπάθειες, ακόμη και πριν την καταστροφή του στον σεισμό-πυρκαγιά του 1953).

👉 Αντιγραφή από ΕΔΩ [με γλωσσικές παρεμβάσεις από τον συντάκτη του ιστολογίου]

Μπάμπης Πυλαρινός
Ο Άγιος Διονύσιος Ζακύνθου και η λιτανεία του σκηνώματος του

📚 Σχόλιο του Σταύρου Ζουμπουλάκη (2021): «Το Ευαγγέλιο είναι σαφές. Αγάπα τους εχθρούς σου. Αν αγαπάς τους δικούς σου κάνεις αυτό που κάνουν όλοι. Ποιος όμως το κατάφερε αυτό, να αγαπήσει τους εχθρούς του; Και ισχύει αυτή η εντολή κατά πάσα περίπτωση; Ο ίδιος ο Χριστός, που είπε «γύρισε και το άλλο μάγουλο», όταν στη δίκη του κάποιος τον χαστούκισε δεν γύρισε το άλλο μάγουλο, αλλά διαμαρτυρήθηκε. Ο κανόνας της αγάπης προς τους εχθρούς δεν ισχύει χωρίς διακρίσεις. Γενικά πάντως είναι το ακρότατο σημείο μιας πορείας, ο ορίζοντας. Η ηθική του χριστιανισμού όμως είναι μια ηθική της κλιμάκωσης, δεν υποτιμά δηλαδή τα προηγούμενα μικρά βήματα προς το ακρότατο σημείο. Υπάρχει ωστόσο το ερώτημα: τι νόημα έχει να διατυπώνουμε ηθικές εντολές αν αυτές παραμένουν ανεφάρμοστες; Το νόημα της εντολής για την αγάπη των εχθρών είναι ότι η αγάπη είναι απροϋπόθετη, δεν γνωρίζει όρια, δεν είναι δοσοληψία».

Μπάμπης Πυλαρινός
Το νησί

👉 Βλ. κ. στο βιβλίο Θρησκευτικών της Α΄ Λυκείου (22-0264), κεφ. 1.4, «Η Αγιότητα στην Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση», σελ. 26-27.
👉 Βλ. κ. ΕΔΩ, σελ. 107 κ. εξ.